E Shtunë 21 Jan 2017

EJA NË DARDHËN E BUKUR...

NATYRA E FSHATIT ME KULTURË QYTETI...

  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
  • default style
  • blue style
  • green style
  • red style
  • orange style
  • lilac style
Shtyp

Androniqi Vangjel Zengo - Ne 100 vjetorin e lindjes.

Shkruar nga Adriana Stefani on 11 Maj 2013. Posted in Arshiva


Me piktoren e shquar Androniqi Zengo - Antoniu - 1998

Autori: Donika dhe Zenel Anxhaku

Po nis, ah, gjirin të godas

Dhe hap, ah, gjirin në një çast

Dhe i ngrih, ah, zoqtë e vdes në gaz....

Lasgush Paradeci

.... Ajo është në një kënd të dhomës si një Ikonë e Madhe e Artit. Është rreth 85 vjeçe dhe siç duket i përket shekullit dhe do të jetë shekullore. Malet përgjithësisht janë me mjergull e me dëborë ndërsa qëndrimi i kthjellët i kësaj zonje të nderuar flokëbardhë kapërxen vetëtimthi vitet dhe dekadat,depërton ngjarjet dhe portretet, peizazhet e një jete në kërkim të artit të madh.

-Mirseardhët - na thotë ajo dhe ne na duket sikur kapërxejmë pragun e një epoke tjetër ku artisti jeton nëpërmjet një vetësakrifikimi krijues, ashtu sikurse Zogu i Nositi, i skalitur aq bukur në vargjet e Lasgushit.

Po, Androniqi Zengo-Antoniu është një zog Nosit i lindur në Dardhë të Korçës më 26 maj 1913 në shtëpinë e fotografit dhe ikonografit patriot Vangjel Zengo.

-A ke qënë ndonjëherë në Dardhë ? – na pyet Androniqi. Që të kuptosh pikturat e mija duhet të njohësh Dardhën e Korçës, atë parajsë tokësore ku të duket se në çdo kthesë apo pas çdo druri në pyll do të dalë një kryeëngjëll Gavril apo Mikail. Është me të vërtetë një parajsë.

Babaj im ishte ikonograf dhe prej tij mora mësimet e para. Ikonografia e mëson shumë piktorin e pejzazhit dhe të portretit. Më vonë në jetën time do të punonja në disa kisha si ato të Shërmërisë më 1928-1929, kishën e Shën Kollit në Hoçisht më 1930, të Shën Thanasit më 1932, të Shën Triadhës më 1943 dhe më von kishat e Dharës dhe të Polenës.

...Pikërisht në atelien e të jatit Androniqi mori mësimet e para, i jati shpesh mburej me të drejtë:”Kam shtatë çupa si shtatë çifligje” dhe Androniqin e konsideronte si shok të vërtetë.

Mësimet e shkollës së mesme do t’i kryente në Korçë dhe pastaj Konservatorin në Athinë.

Autoportreti i parë i Androniqi Zengos është ai i vitit 1935. Një blu e thellë, një pikturim disi impresionist dhe kubist dhe një botë shpirtërore plot energji si një vullkan që presin të shpërthejë. Janë energjitë e një arti madhor. Kjo vajzë 22 vjeçare atë vit do të hapte një ekspozitë vetjake.

Kredon e saj artistike Androniqi e çfaqi me 6 prill të vitit 1935 në një shkrim të botuar në revistën korçare “Rilindja”. – Na duhet një art realist ku të mos mungojë fantastikja dhe përrallorja të cilat janë pjesë të jetës - këmbëngul ajo dhe këto ide do t’i paraqesë edhe në autoportretin e saj, në portretin e babajt, në portretin e plakës, të djaloshit gjysmë nudo, të fëmijës dhe nëpër pejsazhet e mrekullueshme të Drenovës, Pogradecit, etj.

Puna njëkohjësisht si ikonografenëpër kishat dhe krijimi i pejzazheve dhe portreteve jetësore do të ndërthureshin me njëra tjetrën.

Në galerinë e arteve figurative në Tiranë ka rreth 55 punime të Androniqi Zengos. Punët e tjera janë në dhjetëra kisha. Këto punë ndërthuren dhe konvergjojnë çuditërisht me njëra tjetrën.

-Shpesh herë portretet që pozonin për mua shndroheshin në ëngjëj nëpër kishat - thotë piktorja.