E Martë 17 Jan 2017

EJA NË DARDHËN E BUKUR...

NATYRA E FSHATIT ME KULTURË QYTETI...

  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
  • default style
  • blue style
  • green style
  • red style
  • orange style
  • lilac style
Shtyp

Androniqi Vangjel Zengo - Ne 100 vjetorin e lindjes.

Shkruar nga Adriana Stefani on 11 Maj 2013. Posted in Arshiva

Më 1940 në një ekspozitë të arteve figurative takohet me aktorin dhe këngëtorin e shquar Kristaq Antoniu. Lindi një dashuri e sinqertë. Antoniu kishte ardhur nga Rumania ku kishte spikatur si aktor i talentuar në një sërë filmash artistikë.

Kur u ndanë për herë të parë ai i pëshpëriti piktores:  Dua të mar mall vëndi…..

“Dhe unë i shtrëngova dorën” do kujtonte më vonë piktorja e shquar. Dasma u bë më 1941. Tefta Tashko dhe Marie Kraja erdhën që t’a nisnin nuse. Por ajo donte të dilte si një nuse dardhare....

Kjo martesë artistësh do të lindëte artistë, vajzat dhe një djalë do t’i kushtoheshin me një pasion të veçantë muzikës në veçanti dhe artit në përgjithësi. Një vizitor i huaj në vitet pesëdhjet do t’a quante familjen Antoniu: “ Një familje e shenjtë më plot arte të bukura”.....

... Androniqi Zengo Antoniu rri e qetë aty në kënd të dhomës dhe kjo ikonë arti fjalët i ka sa tokësora aq edhe qiellore.

-Po “Autoportretin” e dytë kur e keni realizuar? – e pyesim.

-Në pesëdhjet vjetorin e ditlindjes, na përgjigjet ajo.

Kemi përpara autoportretin e dytë. Një vepër e përsosur. Një grua e talentuar, autoritare, plot energji dhe në një moshë të respektuar. Që nga autoriteti i parë tek ky i dyti – janë plot vepra ku mbiziotëron simbioza midis pasionit dhe shënjtërimit.

-Po “Autoportreti i tretë”?

Ajo shikon përtej dritares, andej nga zbardh një re e bardhë flurore a thua autoportreti i saj i tretë do të jetë diku në qiell.... Në fund të vitit 1992 nga fshati i saj Dardhë erdhën dhe i thanë se duheshin bërë dhjetë ikona për kishën e fshatit. A do të pranonte? Ishte një provë e madhe, një sfidë kundër pleqërisë dhe heshtjes. Një natë të tërë qëndroi para peneleve sikur po bisedonte me ta në heshtje.

Të nesërmen pranoi. Dhe punoi për muaj e muaj të tërë për ato dhjetë ikona të kishës së fshatit. Ka një fotografi ku ajo ka dalë midis atyre dhjetë ikonave, mes Krishtit, Shën Mërisë, Shën Gavrilit, Shën Mikailit si një ëngjëll mes ëngjëjve. Dhe ndoshta këto dhjetë ikona janë autoportreti i tretë i Androniqi Zengos – Antoniut.

Androniqi ledhaton panelat, a thua se ledhaton ngjyrat e kaltërsisë. Kjo grua shekullore tanimë i përket më shumëqiellit.

Sa do të deshnja të kapnja përsëri penelin – na thotë ajo – Keni parë Zogun e Nositit?

Me zjarr ju flas, me zjarr

Që tu japë shpresë dhe t’ju marrë

Sillen filxhanët e kafesë dhe vështrimi bie përsëri mbi tokën. Kjo grua është një Akademi Artesh, një meshë solemne e jetës, një nder për një komb të qytetëruar.

Ja, pikërisht ato duar që i dridhen nën vegjën e filxhanit të kafesë kanë shënë dhjetra perla të artit tonë kombëtar, portrete dhe pejzazhe, me dhjetëra ikona të pavdekëshme nëpër kishat.

Dhe kur këmbanat kumbojnë kreshmëve si këngë, kurmi i kthjelltë i Androniqi Zengos - Antoniut, krijon kreaturën e një ëngjëlli në qiell.

Ja, është aty në një qoshe të dhomës, e thjeshtëm dhe e çuditëshme, kjo ikonë e madhe e Artit.....

Ref: Dardha: Nr. 504 fq. 1937-1939

 Materiali është marrë nga “Dardha dhe Njerëzit e saj”,  Libri IV  me autor Vangjo Ilo. U pergatit per Dardha.org nga Adriana Stefani Kuruni ne Maj 2013.